Ratten in de tuin
Ratten zijn onvermijdelijk!
Dit waterrijke gebied met landbouw vormt een ideale habitat voor ratten. Vergeet niet dat wij volkstuinders hier slechts te gast zijn en dat ratten hier al woonden lang voordat ons volkstuinpark aangelegd werd. Daarom is het onvermijdelijk dat we af en toe een rat tegenkomen. Maar soms zijn het er wel heel veel. En wat doen we dan?
Omdat wij zorgen voor onderdak en eten, houden ratten van mensen. Andersom geldt dat niet, want de meesten van ons hebben een hekel aan deze dieren met hun dunne staart. Verder wordt er vaak gezegd dat ratten een gevaar voor onze gezondheid zouden zijn, maar uit de statistieken blijkt dat niet of nauwelijks. Alleen bij zeer intensief contact met hun uitwerpselen (in slootwater) kunnen mensen ziek worden.
Voorkómen is beter
Hoe kom je van ratten in je tuin af? Bestrijden is eigenlijk niet goed mogelijk, want ze komen na enige tijd altijd weer terug. Op het volkstuinpark is het gebruik van gif trouwens verboden. Ook mogen er geen ongediertebestrijders worden ingeschakeld. Voorkómen is een veel kansrijkere optie. Als wij dan onze omgeving minder aantrekkelijk maken voor ratten, zoeken ze vanzelf een andere plek om te eten en te wonen, of zich voort te planten. Het is dus handig om te weten waar ratten op afkomen.
Achtergrond
De bruine rat (Rattus norvegicus) is ook wel bekend als rioolrat of stadsrat. Ratten houden van alles waar wij mensen ook behoefte aan hebben: voedsel, warmte en beschutting. Als cultuurvolger. Door het meereizen met de menselijke beschaving, zijn zij dus eigenlijk de natuurlijke metgezel van de mens. Net als wij zijn ratten echte alleseters. Ratten vestigen zich bij voorkeur in de nabijheid van hun voedselbronnen, dus vaak in onze omgeving. Ze zijn voornamelijk ’s nachts actief en het zijn zeer goede zwemmers.
Er zijn allerlei mythische verhalen in omloop die gezorgd hebben voor de slechte reputatie van deze ‘ongewenste huisdieren’. Ratten zouden zomaar knagen aan pasgeborenen en makkelijk allerlei gevaarlijke ziekten overbrengen op de mens. De pest werd tijdens de Middeleeuwen niet overgebracht door de bruine rat, maar door de vlooien van de zwarte rat in combinatie met gebrekkige hygiëne. En de ziekte van Weil (infectieziekte met kans op schade van lever en nieren) komt in ons land weinig voor en is goed te behandelen, mits de diagnose tijdig gesteld wordt.
Daarentegen blijken ratten behoorlijk intelligent te zijn en zelfs geschikt als gezelschapsdier, zoals vroeger in bepaalde alternatieve kringen wel gezien werd. Ook zijn er vele ratten ‘werkzaam’ in laboratoria, waar zij ‘helpen’ remedies te vinden tegen allerlei ziekten bij de mens.
Gebruik géén gif
Bestrijding met rattengif lijkt op het eerste gezicht de eenvoudigste manier om van het ongewenste gezelschap van ratten af te komen, maar dat is toch veel minder veilig dan gedacht. Ratten blijken bij langdurige blootstelling aan vergif steeds meer resistent te worden. Het gif komt zo echter wel in de ecologische kringloop. Kleine ratjes worden gegeten door egels en ook bij roofvogels staan ratten op het menu. Deze dieren zijn juist zeer gevoelig voor de werking van rattengif en sterven een ellendige dood, door het ontstaan van ernstige inwendige bloedingen. Ook onze eigen huisdieren kunnen beslist niet tegen rattengif. Volgens de Gezondheidsraad blijkt de blootstelling aan (ratten)gif een serieuze bedreiging voor de volksgezondheid!
In de land- en tuinbouw wordt in het kader van het ‘Nederlands Actie Plan duurzame gewasbescherming’ (2012) gezocht naar veiligere en effectievere oplossingen voor overlast van ratten. Deze lijken vooral te vinden in het stimuleren van natuurlijke vijanden zoals egels, uilen, marters, bunzingen, roofvogels, vossen. Overigens zijn vele soorten ratten en muizen bij de wet beschermd.
Maatregelen
Het is begrijpelijk dat aanwezigheid van ratten in huis en schuur niet gewaardeerd wordt, vooral vanwege vraatsporen en doordringende geur van urine. Wat kunnen wij daar zelf tegen doen? Zorg voor goed onderhoud van je tuinhuis (en vergeet de schuur niet), zodat ratten niet kunnen binnendringen. Let op dat de openingen (bijvoorbeeld rondom leidingen) zo klein mogelijk zijn. Laat geen volle vuilniszakken of etensresten liggen. Bewaar voedsel in blikken of stevige kunststof bakken. Dat geldt ook voor voedsel voor onze huisdieren en vogelvoer. Gooi geen gekookt voedsel in de compostbak gooien. Zo wordt je tuin voor ratten minder interessant.
En zie je toch een rat door de tuin lopen? Maak je geen zorgen, Ratten zijn gewoon medebewoners in onze tuinen. Het voorkómen van eventuele overlast is onze eigen verantwoordelijkheid. Help dus het natuurlijke evenwicht te herstellen op het volkstuinpark.
Bronnen/informatie
Adviezen GGD Amsterdam
Meer informatie vind je hier: Ratten | GGD Amsterdam, lees hieronder de adviezen.
Ratten horen bij de stad. Maar ze kunnen ook zorgen voor overlast. Met een aantal eenvoudige maatregelen kunt u de overlast van ratten verminderen.
In de openbare ruimte
- Laat geen etensresten of zwerfvuil achter op straat, in het park of in een groenstrook. Gooi het netjes weg.
- Bied huisvuil op de afgesproken manier aan. Zet vuilniszakken nooit naast de afvalcontainer.
In en rondom huis
- Houd ze buiten. Maak openingen, scheuren of kieren in muren, vloeren en plafonds van uw woning dicht met bijvoorbeeld fijn gaas of staalwol. Denk aan openingen voor leidingen en buizen in de vloer, zoals in de meterkast en in de keuken
- Repareer kapotte luchtroosters en afvoeren voor regenwater. Als er in uw kruipruimte openingen voor leidingen en buizen, gaten in muren en doorgangen naar uw buren zitten, maak die dan dicht als dat kan.
- Bewaar voedsel en voer voor huisdieren zoveel mogelijk in afsluitbare bakken.
- Zet geen vuilniszakken op het balkon of in de tuin.
- Laat in en rond huis geen rommel liggen. Ratten kunnen eronder schuilen en nesten mee maken.
In tuinen
- Haal zwerfafval uit uw tuin.
- Zorg dat ratten niet bij compost kunnen komen.
- Haal fruit weg dat in de tuin op de grond is gevallen.
Als uw buren ook overlast hebben van ratten, bespreek dan samen deze maatregelen.
Artikel
Foto’s
- ratten zijn dol op vogelvoer (Paul van Kooten)