Paul van Kooten - septic

Septic tank

Wat je moet weten over de septic tank en stapelput(ten)

Op volkstuinpark De Eendracht zijn de huisjes (en ook het clubhuis en het bestuursgebouw) niet aangesloten op het riool, maar heeft ieder huisje een eigen septic tank. Dit is een gesloten ecologisch systeem.

Het afvalwater uit het toilet (zwart water) wordt gezuiverd door bezinking en bacteriën. Door middel van de zwaartekracht vindt scheiding plaats in vaste delen (slib) en vloeistof. Het bezonken materiaal is een voedingsstof voor bacteriën die dit grotendeels – maar langzaam – verteren.

Het afvalwater uit gootsteen en douche (grijs water) wordt apart afgevoerd naar en verzameld in een of enkele stapelputten. Geleidelijk bezinkt het water in de bodem.

Ecologisch evenwicht

Het is belangrijk om het ecologisch evenwicht in de septic tank niet te verstoren en de aanwezige bacteriën in leven te houden. Gebruik daarom alleen biologisch afbreekbare reinigingsmiddelen (en toiletblokjes) in het toilet, maar beslist geen chemische producten, zoals bleekmiddel of soda. Er zijn onderhoudsmiddelen met bacteriën of enzymen in de handel die het aloude gebruik van het doorspoelen van een kip(filet) op een moderne manier vervangen.

Een niet goed functionerende septic tank loopt vol, waardoor doorspoelen van het toilet niet meer lukt. Dan moet de tank handmatig geleegd worden, geen fijne klus. Machinaal leegpompen is ook een mogelijkheid, maar prijzig. In 2024 hebben enkele tuinders dit gezamenlijk laten uitvoeren, met een relatief kleine tankwagen om de paden zo min mogelijk te beschadigen. Zie de foto’s onderaan deze pagina.

Het is sterk aan te raden om geen wc-papier (en zeker geen vochtige doekjes of andere hygiëneproducten) door het toilet te spoelen. Papier is namelijk niet of zeer moeilijk te verteren door bacteriën. Gebruikt toiletpapier kun je luchtdicht verpakken in hindenpoepzakjes of compostzakjes (bijvoorbeeld van Ekoplaza) en deze in een toiletemmer deponeren.

Aansluiting

Op de septic tank mag uitsluitend het toilet worden aangesloten. Om tot een optimale werking van de tank te komen, is een deugdelijke aansluiting van de afvoerpijp vanaf het toilet en een afvoerpijp naar de stapelput (= zakput) noodzakelijk. Ontluchting van de septic tank is aan te bevelen middels een pijpje (idealiter reikend tot de dakrand om stankoverlast te voorkomen).

De septic tank heeft meestal vier kamers, twee hoge kamers (kamer 1 en 2) en twee lage kamers (kamer 3 en 4). De aanvoerende pijp vanaf het toilet moet op een van de hoge kamers worden aangesloten. Ook de afvoerende pijp naar de stapelput komt vanaf een van de hoge kamers, maar niet dezelfde als de pijp die van het toilet afkomt, want dan werkt de septic tank niet. De aanvoerende pijp (vanaf het toilet) moet iets hoger in de tank aangesloten worden dan de afvoerende pijp (naar de zakput), in verband met vacuümwerking in de septic tank.

Zakput(ten)

Het water uit het doucheputje en de gootsteen moet worden opgevangen in een (of meerdere) aparte zakput(ten). Het is niet de bedoeling dat deze zakput (en ook niet die van de septic tank) direct afwatert op de sloot. Het afvalwater is rijk aan voedingsstoffen en veroorzaakt ongewenste overgroei van kroos(varen). Daarnaast is een overmaat aan darmbacteriën in het slootwater niet gewenst.

Een goede zakput is poreus, waardoor het afvalwater geleidelijk kan bezinken in de bodem. Voor een goede werking van de put is het belangrijk om geen (bak)vet of (niet-ecologische) cosmetische producten door de afvoer spoelen.

Andere middelen die niet in de zakput(ten) thuishoren: bleekmiddelen, ontstoppingsmiddelen, sterk zure ontvettingsmiddelen (zoals schoonmaakazijn), basische middelen (zoals soda), verf en oplosmiddelen, medicijnen, smeerolie en koelvloeistof.

Alternatieven

In theorie is het mogelijk om al het afvalwater (na) te zuiveren middels een helofytenfilter, maar daarvoor is een veel groter oppervlak noodzakelijk dan beschikbaar in onze sloten. Een helofytenfilter bestaat uit een filterbed van zand, klei of grinddeeltjes. Daarop groeien planten met holle stengels, zoals riet, lisdodde en mattenbies. Rond de wortels leven micro-organismen die de afvalstoffen in het water afbreken en omzetten in nuttige voedingsstoffen.

Tenslotte is het ook mogelijk om gebruik te maken van een composttoilet, waarbij in plaats van water gebruik gemaakt wordt van houtsnippers of zaagsel. De Bond van Volkstuinders staat het gebruik van een composttoilet nu niet toe op volkstuinparken.

Tot slot – onderhoud

Kijk eens in je eigen tuin of je septic tank en zakput(ten) in orde zijn om onaangename verrassingen voor te zijn!

Op onderstaande foto’s is te zien hoe de septic tank machinaal (en veilig) kan worden geleegd.

Bronnen en informatie

Artikel (clubblad)

Foto’s

  • bovenaanzicht septic tank (Paul van Kooten)
  • septic tank leegmaken 2024 (Paul van Kooten)